Jak powstaje trójwymiarowy obraz? Przewodnik 3D-maniaka (cz.I)

.. / Sprzęt: Monitory/wyświetlacze/telewizory
.. / Sprzęt / Audio-Wideo / Telewizory/Telewizory cyfrowe: Telewizory LCD

Juliusz Kornaszewski

Technologia dla telewizorów 3D

Płaski odtwarzacz Blu-ray Samsung BD-C6900 pojawił się już w sprzedaży i pozwala na odtwarzanie płyt Blu-ray 3D. Cena: 1999 zł. Niedawno, bo 24. marca do sklepów w Polsce trafiły pierwsze modele telewizorów LCD Samsunga obsługujących technologię 3D. Są to produkty z krawędziowym podświetleniem LED, funkcją przetwarzania obrazów 2D do 3D (działa doskonale) oraz bardzo rozbudowanymi funkcjami multimedialnymi (Internet, DLNA, itp). Występują w dwóch rozmiarach przekątnej - 40 cali (UE40C7000 - cena 5999 zł) oraz 46 cali - UE46C8000 (model ten ma strefowe wygaszanie krawędziowych LED-ów, sugerowana cena to 10999 zł). Notebook Acera wyświetlający obraz w 3D ma na ekranie specjalny filtr polaryzacyjny. Do oglądania efektów 3D niezbędne są okulary polaryzacyjne. Telewizor LCD Sony KDL LX900 jako jeden z kilku modeli pozwoli na oglądanie obrazu w 3D.

Drugą metodą umożliwiają oglądanie stereoskopowych obrazów trójwymiarowych jest metodą migawkowa. Tę wybrało większość producentów telewizorów i projektorów jako dającą najlepsze efekty w domowych zastosowaniach. Obrazy są wyświetlane naprzemiennie na ekranie (jeden z obrazów przeznaczony jest dla oka prawego, drugi dla lewego), a okulary o szkłach ciekłokrystalicznych odsłaniają na przemian synchronicznie lewe i prawe oko.

Metoda ta stosowana była w wypadku pierwszych okularów 3D sprzedawanych z niektórymi kartami graficznymi i w wirtualnych hełmach. Urządzenia takie popularne były w połowie lat 90. ubiegłego wieku, a ich wadą było to, że dłuższe ich używanie związane było z pojawianiem się bólu głowy wynikającym ze stosunkowo małej częstotliwości odświeżania ówczesnych monitorów, którą trzeba było podzielić przez dwa - co druga klatka oglądana była przez każde z oczu.

Aktualnie ze względu na zdecydowanie wyższą częstotliwość odświeżania problem ten nie stanowi problemu o ile skorzystamy z wyświetlacza o odpowiednio wysokim czasie reakcji matrycy.

Nowoczesne telewizory LCD dysponujące częstotliwością odświeżania minimum 200 Hz, poradzą sobie z tym zadaniem ale ze względu na brak jakichkolwiek problemów ze smużeniem, jeszcze lepiej w takich zastosowaniach powinny sprawdzić się odbiorniki plazmowe.

Większość producentów telewizorów nie będzie dodawała do swoich modeli 3D okularów. Klient będzie mógł je kupić w dowolnym momencie jako wyposażenie opcjonalne. Samsung, który jako pierwszy wprowadził do sklepów produkty 3D oferuje okulary w kilku wariantach - jako pakiet dwóch sztuk wraz z filmem Blu-ray 3D "Potwory kontra obcy" (cena pakietu jeszcze nie jest znana, ale przewiduje się, że będzie zbliżona do ok. 900-1000 zł) oraz pojedynczo w cenach od 399 zł do 599 zł, w zależności od modelu.

Metoda polaryzacyjna

W kinach stosowana jest też metoda projekcji przez dwa filtry polaryzacyjne. Na to rozwiązanie postawiła też część producentów telewizorów (np. LG). Obraz klatki filmu dla jednego oka przechodzi przez jeden filtr, a emitowana za chwilę druga klatka filmu (lekko przesunięta) przeznaczona dla oka drugiego przechodzi przez drugi. Obie trafiają następnie na ekran wyposażony w specjalną powłokę.

Kierunki polaryzacji obu wykorzystywanych w projekcji filtrów są względem siebie prostopadłe, a widzowie zaopatrzeni są w specjalne okulary z analogicznie ustawionymi filtrami polaryzacyjnymi. W ten sposób jedno oko widzi tylko przeznaczone dla niego obrazy o polaryzacji pionowej, drugie zaś o poziomej, co sprawia, że oglądany ruchomy obraz jest obrazem trójwymiarowym.

Co więcej taki obraz ma lepszą jakość niż ten, który tworzony jest o przy wykorzystaniu techniki anaglifowej - notabene w obu wypadkach obraz oglądany bez okularów jest do siebie bardzo podobny - oba są mniej więcej w ten sam sposób rozmyte. Problemem technologii polaryzacyjnej jest spadek rozdzielczości obrazu o połowę. Zaletą - niski koszt okularów i brak konieczności ich zasilania.

Już wkrótce

W kolejnych częściach Przewodnika 3D-maniaka zaprezentujemy przegląd elektroniki użytkowej (telewizorów, odtwarzaczy Blu-ray, projektorów) jakie już wkrótce będzie można kupić w Polsce, omówimy kwestie 3D uzyskiwanego na sprzęcie komputerowym (notebooki, desktopy, monitory LCD) oraz odpowiemy na najczęściej pojawiające się pytania odnośnie możliwości wykorzystania starszego sprzętu w systemie domowej rozrywki obsługującym technologię trójwymiarową.

152 cale 3D

152-calowa plazma Panasonica pozwala na oglądanie obrazu 3D w rozdzielczości do 4096x2160 pikseli Podczas tegorocznych targów CES 2010 Panasonic zaprezentował największy na świecie telewizor plazmowy - przekątna 152 cale - który wyświetla obraz 3D. Jego rozdzielczość to 4096x2160 pikseli. Panel został wyposażony w technologię tłumienia przesłuchów, która ma spore znaczenie dla tworzenia klarownych obrazów 3D. Ponieważ wyświetlanie trójwymiarowej sceny polega na naprzemiennym pokazywaniu obrazów dla lewego i prawego oka, ograniczenie nakładania się tych obrazów (tzw. przesłuchu) ma wg Panasonica kluczowe znaczenie dla wysokiej jakości obrazu 3D. W przeciwieństwie do paneli 3D LCD, które używają skanowania "linia po linii", panele plazmowe wykorzystują technologię sekwencyjno-klatkową, w której obrazy są bardzo szybko wyświetlane metodą "klatka po klatce".